Palenque
Palenque is zowel de naam van een bestaand dorp als ook de naam van een oude Maya stad niet ver van de Usumacinta-rivier in de gemeente Palenque, Chiapas, Mexico op ongeveer 130 km ten zuiden van Ciudad del Carmen. Op deze pagina beschrijf ik de 'oude stad'.
Hoewel de site is kleiner dan grotere sites zoals Tikal of Copán, maar de vondsten zijn van grote waarde. De beste architectuur, het beste beeldhouwwerk en stucco-reliëf zijn er gevonden. De plek was al lang verlaten toen de Spanjaarden het land veroverden. Padre Pedro Lorenzo de la Nada was een van eerste die de plaats bezochten en er een verslag van schreef in 1567. In die tijd noemde de plaatselijke Chol Maya het Otolum ofwel land met sterke woningen. De la Nada vertaalde dat ruwweg in het Spaans met Palenque, dat 'versterking' betekent. De naam zou later overgaan op de plaats Santo Domingo del Palenque, dat op enkele ruïnes aan de rand van de oude stad gebouwd werd. De oorspronkelijke naam van de stad was Lakam Ha, dat Groot Water betekent naar de bronnen en riviertjes die er ontspringen. Het was de hoofdstad van een stadstaat die de naam B'aakal (Been) droeg.
 |
Geschiedenis
B'aakal was een groot en belangrijk centrum van de Maya beschaving van de 5e tot de 9e eeuw. De plek raakte al bewoond tegen het midden van de Preklassieke tijdperk, maar verwierf zijn belangrijke positie pas enige eeuwen later. Tegen 600 werden de eerste bouwwerken die nu nog zichtbaar zijn gebouwd. De stad is gelegen aan de westelijke rand van het Mayagebied, aan de rand van het zuidelijke hoogland. De B'aakal staat had een wisselvallige geschiedenis. De oorspronkelijke heersers waren mogelijk Olmeken en de stad werd tot twee keer toe verslagen door Kalakmul, eerst in 599 en opnieuw in 611. Toch bracht juist Palenque de mogelijk bekendste Maya koning (Ahau) Pacal de Grote voort. Hij regeerde van 615 tot 683 en heeft de indrukwekkendste graven in Midden-Amerika nagelaten. De graven liggen onder de Tempel van de Inscripties.
Tempel van de Inscripties
Dit is een grootse piramide ingewijd in 692. Binnen is een lange, uitgebreide hiërogliefentekst die het koningshuis van de stad en de daden van Pakal de Grote beschrijft. Bij het opheffen van een grote steen in de vloer kwam er een gang tevoorschijn, die naar een lange inwendige trap voerde die terug naar de begane grond en de tombe van de vergoddelijkte Pakal leidde. De gang was kort na het verlaten van de stad met puin opgevuld en is weer toegankelijk gemaakt door de archeologen. Boven Pakals crypte is een grote steen waarop hij afgebeeld staat terwijl hij de onderwereld invalt en de gestalte aanneemt van een de Tweelinghelden van de Popul Vuh, die de heren van de onderwereld versloegen om zo onsterfelijkheid te verwerven.
Andere belangrijke bouwwerken in Palenque zijn:
-
Het Paleis, dat eigenlijk een conglomeraat van aan elkaar verbonden gebouwen en binnenhoven is die over geruime tijd op een breed kunstmatig terras gebouwd zijn. Het 'Paleis' bevat veel prachtige beelden, stucco-reliëfs en een opmerkelijke toren met vier verdiepingen;
-
De Tempels van Palenque
-
Het Aquaduct dat de Otulum rivier onder de vloer van Palenques hoofdplein leidt;
-
Structuur XII met een stucco afbeelding van de God des Doods;
-
De Graafs tempel die zijn naam dankt aan Jean Frederic Waldeck die er een tijdje in woonde (Waldeck beweerde een graaf te zijn).
Er zijn nog meer tempels, graven en woningen van de elite, en op enige afstand van het centrum, een veld voor het Maya Balspel.
Ga naar: