Deze aangename stad met haar okerroze stadswallen, verbaast menig bezoeker nog het meest door haar rechte straten. Het stratenplan werd dan ook getekend in de 18^de eeuw door een Fransman, Théodore Cornut. Essaouira is met Sint-Petersburg en Brasilia een van de weinige steden in de wereld die volledig gepland waren voor met de bouw werd begonnen.

Het heerlijke klimaat zette tal van buitenlandse artiesten er toe aan om hier tijdelijk of gedurende een langere periode te verblijven. Schilders, schrijvers, filmmakers en muzikanten profiteerden van de extra muze die hier in de lucht hangt. Orson Welles draaide er een van zijn bekendste films, Othello, en Jimi Hendrix en Cats Stevens trokken in de jaren zestig een hippiegemeenschap aan. Nu is Essaouira een geliefde bestemming voor surfers vanwege de prachtige stranden waar een heel strakke wind over raast die tussen april en september toch moeilijk te harden is. Zorg dat je steeds een trui bij je hebt. Dat verklaart meteen waarom de straten zo smal zijn en waarom de vrouwen zich van top tot teen in een grote haik hullen, het typische omvangrijke katoenen kledingstuk dat alleen de ogen en voeten onbedekt laat. Je weet nooit met wie je te maken hebt.

De geschiedenis

Ten tijde van de Romeinse keizer Augustus vestigde de koning van Mauritanië, Juba II, de bouwheer van Volubilis, zijn manschappen hier en stimuleerde hij de ontwikkeling van de zoutwinning en het vervaardigen van purperen kleurstoffen. Het is door deze activiteit - de vervaardiging van purper afkomstig van een massa die afgescheiden wordt door de purperslak - dat de purpereilanden bekendheid genoten tot het einde van het Romeinse Rijk. Paars duidde in die tijd op een verheven sociale status.

In de middeleeuwen zouden de Portugezen de voordelen van deze baai afwegen en de stad 'Mogador' dopen. In 1764 koos sultan Mohammed Ben Abdallah Essaouira als thuisbasis voor zijn vloot. Zeerovers zouden van hieruit de inwoners van Agadir afstraffen die in opstand kwamen tegen dit gezag. De sultan deed een beroep op Théodore Cornut, een Frans architect die in opdracht van de Engelsen in Gibraltar werkte. De sultan overlaadde Cornut als een groot kunstenaar met alle mogelijke eerbetuigingen en gaf hem de opdracht een nieuwe stad te ontwerpen 'temidden van het zand en de wind, daar waar niets stond'. Cornut, afkomstig uit Avignon, was eerder door Lodewijk XV aangesteld bij de oprichting van de verdedigingsmuur rond Roussillon. Hij werkte drie jaar aan de plannen van de stad en de kasba. Het originele plan is te zien in de Bibliothèque nationale in Parijs. Het lijkt echter of de tweede omwalling en de medina lange tijd na het vertrek van Cornut werden ontworpen. De sultan had van de hulp van Cornut afgezien, hem verweten dat hij te duur was en ook voor de Engelse vijand had gewerkt. Maar toch verdient de stad de naam Es Saouira, wat zoveel betekent als 'goed ontworpen'. Het belang van de stad nam onophoudelijk toe tot aan het eind van de vorige eeuw. Het was eeuwenlang de enige Marokkaanse haven voor buitenlandse handel.

Zijn formidabele welvaart heeft Essaouira te danken aan de omvangrijke joodse gemeenschap: 17.000 joden leefden er naast 10.000 moslims. De Marokkaanse burgerij kwam er juwelen kopen en de handel bloeide. De meeste joden vertrokken echter na de Zesdaagse Oorlog.