De zuilen van de islam

De Koran bevat de openbaringen van God aan de profeet Mohammed. Samen met de hadieth, de verzameling verhalen over het leven van de Profeet en zijn volgelingen, vormt de Koran de basis waarop islamitische geleerden de islamitische wetgeving (sjarie'a) hebben geformuleerd. De belangrijkste religieuze verplichtingen die op schrift zijn vastgelegd worden de vijf zuilen van de islam genoemd. Deze zijn:

1. Sjahada of het uitspreken van de geloofsbelijdenis: 'Er is geen Godheid dan Gd en Mohammed is zijn profeet'. Het eenmaal uitspreken van de sjahada maakt iemand formeel tot moslim, maar ze keert in ieder gebed terug.
2. Salaat of ritueel gebed. Vijfmaal per dag roept een muezzin op tot het gebod: voor zonsopgang, vlak na het middaguur, voor zonsondergang, voor het invallen van de nacht, voor het slapen gaan. Het bidden hoeft niet in de moskee plaats te vinden; in voorkomende gevallen kan een moslim een bidmatje thuis, in de achterkamer van een restaurant of op een busstation uitrollen. Een gemeenschappelijk gebed in de moskee heeft echter de voorkeur, vooral op vrijdagmiddag.
3. Zakaat of het geven van aalmoezen. de Zakaat kan via speciale belasting worden geïnd om armenzorg te financieren, maar ook vrijwillige giften vallen onder de zakaat.
4. Saum of het vasten tijdens de maand ramadan. Gedurende deze maand onthouden volwassen moslims zich tussen zonsopkomst en zonsondergang van eten, drinken, roken en seksueel verkeer. Vrijgesteld zijn zieken, reizigers en menstruerende vrouwen. Zij kunnen op een later tijdstip het vasten inhalen.
5. Hadj of bedevaart naar Mekka in de laatste maand van het islamitisch jaar. Wanneer de financiën het toestaan, wordt van iedere moslim verwacht eenmaal af te reizen naar de heilige stad om aldaar verspreid over een aantal dagen een vastgestelde reeks rituelen uit te voeren.

Andere vastgelegde voorschriften betreffen het verbod op het nuttigen van alcohol, varkensvlees, bloed en dieren die een natuurlijke dood zijn gestorven. Voor jongens wordt een besnijdenis tussen het tweede en zevende levensjaar sterk aanbevolen. Besnijdenis is een religieus ritueel en wordt tevens gezien als een rituele reiniging en de eerste stap op weg naar volwassenheid. Een duidelijk waarneembaar voorschrift voor vrouwen betreft het dragen van een sluier in het openbaar. In Marokko zijn gesluierde vrouwen te zien, maar in steden als Casablanca en Rabat dragen veel vrouwen helemaal geen sluier of hoofddoek.

De islam in debat

De rol van de islamitische wetgeving is in Marokko van belang waar het gaat om de formulering van het familie- en personenrecht. Het strafrecht volgt daarentegen een op Franse wetgeving gebaseerd rechtssysteem. Voor de rest staat de plaats van de islam in recht, politiek en het dagelijks leven allerminst vast. Wel pleiten fundamentalisten sinds tientallen jaren voor een veel grotere rol van de islamitische wetgeving bij de inrichting van de samenleving. De Marokkaanse overheid heeft altijd krachtig opgetreden tegen fundamentalisme, zeker vanaf het moment dat de gewelddadige strijd tussen fundamentalisten en de overheid in buurland Algerije ontbrandde.Bekende Marokkaanse fundamentalisten als Abdelillah Benkirane en Abdessalum Yassine werden hierdoor in eerste instantie gedwongen hun stem te laten horen buiten de officiële kanalen. Door middel van illegale video's, tapes, drukwerk en internet konden studenten en andere geïnteresseerden op de hoogte raken van hun opvattingen en die van invloedrijke fundamentalisten in het buitenland.