Reisverslag China

De Chinese muur

Over de Chinese muur zijn in de loop van de jaren veel misvattingen ontstaan. Een van deze misvattingen is dat de Chinese muur vanaf de maan zichtbaar is. Deze bewering stamt al uit een tijd ver voordat de eerste mens voet op de maan zette en kan naar het rijk der fabelen verwezen worden. Niet dat ik zelf op de maan geweest ben om het te controleren, maar het is vrij eenvoudig aan te tonen dat deze bewering niet waar kan zijn. Zo is de Chinese muur niet, zoals veel mensen denken, ononderbroken. Heel strikt genomen bestaat de muur niet eens. In werkelijkheid slingeren zich een groot aantal muren door het noorden van China. Muren die door verschillende dynastieën gebouwd zijn. Eeuwenlang lagen deze muren er verwaarloosd bij. Pas in de moderne tijd werden de verschillende muurdelen door een combinatie van buitenlands onbegrip en Chinees patriottisme symbolisch met elkaar verbonden. Tegenwoordig wordt de muur op veel plaatsen gerestaureerd en vormt nu een van de belangrijkste toeristische attracties van het land.

Chinezen hebben altijd al muren om het steden gebouwd. Deze muren vormen de oorsprong van wat we tegenwoordig 'de Chinese muur' noemen. Qin Shi Huang verbond deze eerste muren na de vereniging van China in de Qin-dynastie. Hij probeerde de hunnen buiten het land te houden, om een stabiele toekomst te creëren voor zijn nakomelingen.

Onder opeenvolgende dynastieën - de Han, Wei, Qi en Sui - werd de muur onderhouden, uitgebreid en - als gevolg van verschuivingen van regionale dreigingen - verplaatst. Pas bij het ontstaan van de Ming-dynastie (1368-1644) kreeg de bouw van de muur een hoge prioriteit. Onder leiding van militaire technici werd er van de 14de tot en met de 16de  eeuw aan de muur gewerkt.

Chinese Muur

De Qin muur

Qin Shi Huang gaf zijn meest capabele generaal, Meng Tian, 300.000 soldaten en de opdracht om een muur in het noorden van het rijk te bouwen. In een periode van ruim 10 jaar verrees er een muur van 5000 kilometer, zich uitstrekkend van het Jeishin gebergte in noord Korea tot het huidige Lintao in China.

De muur leverde niet alleen een bijna onneembaar vestingwerk maar zorgde er ook voor dat de Qin legers hun technologische voorsprong op de Xiongnu ten volle konden gebruiken. In plaats van een bewegend, bijna niet te raken doelwit op een paard werden de nomaden nu een stationair doelwit. De geavanceerde kruisboog van de Qin werd in massa geproduceerd en met veel succes gebruikt door de soldaten op de muur. De Xiongnu dropen af naar het noorden.

De economische druk die deze onderneming op de toenmalige boerenmaatschappij legde was echter enorm. De muur werd gehaat door de bevolking omdat ze min of meer het symbool was van de brute tirannie van Qin Shi Huang. Hij had geen oog voor de welvaart en welzijn van het volk. Alles moest wijken voor de bouw van de muur. Waarschijnlijk hebben tijdens de Qin dynastie zo'n 3,5 miljoen mensen aan de muur gewerkt. Vele duizenden van hen stierven tijdens de bouw. Het is dan ook niet verwonderlijk dat er in 209 voor Christus, een jaar na de dood van Qin Shi Huang, een opstand uitbrak die de Qin dynastie ten val bracht. De opstand greep als een epidemie om zich heen en het jonge Chinese rijk stortte ineen. Na 10 jaar was de muur op veel plaatsen niet meer dan een ruïne.

De Han muur

De eerste Han keizer, Gao Di, kwam in 206 voor Christus aan de macht. In eerste instantie probeerde hij de Xiongnu tevreden te stellen met handel, kostbare geschenken en banden met hen te smeden door prinsessen uit te huwelijken aan de nomadenleiders. De invallen van de Xiongnu bleven echter doorgaan en binnen korte tijd werd het noorden van het rijk leeggeroofd en platgebrand. Hierop veranderde de tactiek van de Han keizer en in een groot offensief werden de nomaden teruggedreven naar het noorden.

Noodgedwongen begon de Han dynastie aan het herstel van de Qin muur. Maar de Han keizers deden meer; ze breidden de muur bijna 1000 kilometer uit naar het westen, om de handelsroutes, die later bekend zouden worden als de beroemde Zijderoute, te beschermen. Het laatste fort van de muur werd nu de Jade Poort (Yumen Guan) een uitgestrekt complex met wachttorens van ruim 8,5 meter hoog en waar 700 manschappen gelegerd waren.

De Han keizers hadden geleerd van hun strijd met de nomadenstammen en begonnen aan een reorganisatie van de Chinese legers die traditioneel voornamelijk bestonden uit voetsoldaten. Overgelopen nomadenstammen brachten de geharde paarden mee en trainden de nieuwe Chinese cavalerie soldaten. Overal langs de muur verrezen fokstations en nieuwe bataljons cavalerie werden gevormd. Uitgerust met een licht harnas, met brons beslagen schilden en ijzeren zwaarden vormden de cavaleristen een geduchte tegenstander voor de nomadenstammen.

Aan het eind van de Han dynastie, zo rond 200 na Christus, stond er een vestingwerk van 6400 kilometer waar de Xiongnu zich keer op keer op stuk liepen. Het is dan ook niet verwonderlijk dat de Hunnen hun aandacht op het westen richten en hun paardenlegers diep Europa in voerden. Hierbij dreven zij hele volkeren voor zich uit. Pas voor de poort van Rome werd de opmars van de Hunnen gestopt. Attila de Hun maakte rechtsomkeer maar een tijd later maakten de Hunnenlegers een eind aan de beschaving in grote delen van Europa.

Nu de Xiongnu en de Mongolen gedurende lange tijd elders bezig waren was de nood om de muur in stand te houden niet meer zo groot en de Tang dynastie kon lange tijd bestaan door vriendschappelijke banden aan te gaan met de overgebleven nomadenstammen door prinsessen uit te huwelijken en handelsverdragen aan te gaan. Een aantal eeuwen lang had China, op een aantal korte hevige veldslagen na, weinig last van de 'plaag uit het noorden'. Aan de rust kwam echter een eind in het jaar 1162 toen in de Borijiginclan (een onbetekenende clan van een kleine Mongolenstam), de hoofdman Yesügai, bij een geroofde vrouw een zoon verwekte. De zoon kwam ter wereld met een bebloede rechterhand en werd Temoedjin genoemd. Deze onbetekenende jongen van een onbetekenende Mongolenstam groeide uit tot 's werelds grootste veroveraar, de Genghis Khan.

Na de Mongolenstammen onder zich te hebben verenigd begon Temoedjin aan een veroveringstocht die zijn weerga in de geschiedenis niet zou kennen. Na Mongolië in zijn geheel aan zich te hebben onderworpen richtte zijn aandacht zich naar het zuiden, naar het rijke en welvarende China. Op vele plaatsen was de grote muur vervallen en slechts op strategische belangrijke passen werd de muur bewaakt. De Mongolen maakten daar gebruik van en kwamen in grote getale over de vervallen muur, om de Chinese forten vervolgens van achteren aan te vallen en de poorten voor het hoofdleger open te maken.

In mei 1215 viel Beijing ten prooi aan de plunderende Mongolen. Hoewel de toen regerende Song dynastie de Mongolen een tijdlang wist af te houden viel het Chinese rijk in 1279 en stroomde de Mongoolse horde het rijk binnen onder Koeblai Khan, de kleinzoon van Genghis Khan. Deze bracht geheel China aan zijn voeten en stichtte de Yuan dynastie. Hoewel de Mongolen de Chinese cultuur overnamen, bleven de machthebbers in de ogen van de Chinezen barbaren en naarmate de dynastie zwakker werd groeide het verzet van de onderdrukte Chinese bevolking.


Ga naar:
Op alle foto's rust auteursrecht en voor ieder gebruik is naamsvermelding en toestemming verschuldigd.