Bevolkingscijfers
De laatste keer dat er in China een volkstelling is uitgevoerd was in 2000. Volgens deze volkstelling waren er op dat moment ruim 1,2 miljard Chinezen. Maar hoe betrouwbaar is dat cijfer? Chinese statistieken zijn boterzacht. Ze zijn net zo betrouwbaar als de mensen die ze opstellen. In dit druk bevolkte land kan gemakkelijk een miljoentje over het hoofd worden gezien. Maar wie zal dat toegeven?
Officiële bevolkingscijfers (volkstelling 2000)
Volgens Gu Chongzhou - vice-directeur van het staatsbureau voor statistiek in Beijing - was de laatste volkstelling voor 99% accuraat. Het was de voor de vijfde keer dat in China een volkstelling werd georganiseerd en gezien de omvang een haast onmogelijke klus. Volgens de uitslag van deze telling leefden er op dat moment 1.265.830.000 Chinezen in het land. In de jaren voorafgaand aan de telling werden jaarlijks gemiddeld 21 miljoen Chinezen geboren en gingen er 8 miljoen dood. Met andere woorden, een klein Nederland per jaar erbij; 12,8 miljoen per jaar.
Het zijn aantallen die nauwelijks te bevatten zijn. Iedere 1,5 seconde wordt er een nieuwe Chinees geboren, 57.000 per dag. In de tien dagen dat de volkstelling duurde - en ruim zes miljoen enquêteurs op pad waren - werden meer dan een half miljoen Chinese baby's geboren.
Officiële bevolkingscijfers:
- Totale bevolking: 1.265.830.000
(exclusief Taiwan, Hongkong en Macau)
(foutmarge 1,8% (23 miljoen)- Bevolkinggroei 1990-2000: 132 miljoen
- Aantal gezinnen: 346 miljoen
- Gemiddelde gezinsgrootte: 3,4
(was 3,9 in 1960)- Aantal kinderen per vrouw: 1,8
(was 5 in 1960)- Verhouding jongens - meisjes: 117 : 1
Deskundigen zetten vraagtekens bij de officiële bevolkingscijfers. Zo worden bijvoorbeeld elk jaar 25 miljoen baby's ingeënt, zeven miljoen meer dan er volgens de officiële cijfers jaarlijks geboren worden. Experts zijn dan ook van mening dat het werkelijk aantal kinderen per vrouw ergens tussen de 2 en 2,3 ligt. De schatting van het aantal 'zwarte' Chinezen loopt op tot ruim honderd miljoen.
De trek van het platteland naar de stad
Niemand kan precies vertellen hoeveel Chinezen hun woning op het platteland - ondanks alle verboden - inmiddels verlaten hebben en in een van de 670 steden zijn gaan wonen. Volgens schattingen zijn het er inmiddels tussen de 100 en 200 miljoen. Maar ja, ook bij deze schatting kun je vraagtekens plaatsen. Hoe nauwkeurig is een schatting als een foutmarge van tweeëneenhalf keer het aantal inwoners van Nederland wordt gehanteerd.
Om dit immens grote en volle land bestuurbaar te houden zijn er vanouds strikte regels. Deze werden in 1949 nog veel strikter. Via danwei op iedere arbeidsplek kwam iedereen onder directe controle van de partij. In steden regelde de danwei ook alle sociale voorzieningen. Van iedereen die in in stad woonde werd door een partijfunctionaris een dossier (dang'an) bij. Deze controle is weliswaar minder geworden omdat steeds meer mensen niet afhankelijk zijn van de staat, maar het is zeker niet afgeschaft. Ook de comités die in ieder huizenblok de bewoners zowel beschermen als ook controleren bestaan nog steeds.
Mao bouwde het oude controlesysteem uit tot het hukou-stelsel. De hukou (gezinsregistratie) is een verblijfsvergunning. In principe is iemand die zich buiten zijn registratiegebied vestigt volledig rechteloos. Wie zonder toestemming verhuist is een illegaal in eigen land. Dit systeem was bedoeld om de mensen te laten blijven waar ze waren. Het moest voorkomen dat plattelanders massaal naar de steden zouden trekken. Daar zouden zij, in hun zoektocht naar niet-bestaande banen, een sociale chaos veroorzaken. Maar de drang om te overleven blijkt vaak sterker dan de dwang om niet te verhuizen. Steeds meer boeren zijn naar de stad getrokken om daar hun geluk te zoeken. In sommige steden vormen de 'binnenlandse migranten' al een derde deel van de hele bevolking.
Stadsbevolking (bron Wereldbank, UNDP, Unicef)
- 1960: 26%
- 2000: 36%
- 2050: 70%
(schatting)
De trek naar het buitenland
Een heel andere vorm van verhuizing is de clandestiene overtocht naar een rijk land. Hoewel de getallen hier veel minder groot zijn, mag dit probleem zeker niet onderschat worden. Stel dat 10% van de Chinezen zich in een andere land zou willen vestigen (volgens de huidige economische status in China is dit geen irreëel percentage), waar kunnen die 130 miljoen Chinezen dan terecht. De problemen waarmee de Chinese regering te maken heeft wordt hiermee een probleem van de hele wereld.