Objectieven worden in de volksmond vaak lenzen genoemd. Dit is feitelijk niet juist. Elk objectief bevat weliswaar meerdere lenzen, maar deze lenzen zijn slechts een onderdelen van het objectief. De afbeelding naast deze tekst is bijvoorbeeld een schematische weergave van een f4L, 70-200mm zoomobjectief van Canon.

Van alle onderdelen van een camera heeft het objectief de meeste invloed op het eindresultaat. Met een goedkoop kunststof objectief zal je nooit mooie heldere foto's kunnen maken. Koop daarom liever een iets eenvoudiger camera dan dat je op de kwaliteit van het objectief gaat bezuinigen.

Wanneer een lichtstraal door een transparant oppervlak zoals glas gaat, dan wordt de lichtstraal afgebogen. Van dit verschijnsel maken we bij het maken van foto's dankbaar gebruik. Een objectief bestaat uit een aantal achter elkaar geplaatste transparante oppervlakken in de vorm van geslepen lenzen. Door de verschillende lenzen in een objectief verschillend te slijpen (hol, bol of vlak) worden lichtstralen die het objectief in gaan op de sensor of het negatief achterin de camera geprojecteerd. Belangrijk hierbij is dat alle kleuren in het licht en lichtstralen die op verschillende plaatsen het objectief ingaan (in het midden of aan de rand) op dezelfde manier worden afgebogen. Alleen dan wordt het onderwerp goed op het negatief geprojecteerd.

Ik zal nu een aantal zaken over objectieven trachten uit te leggen aan de hand van de volgende begrippen:

• Brandpuntsafstand

• Beeldhoek

• lichtsterkte

• Waarop letten?

Brandpuntsafstand

Voor wat betreft de brandpuntsafstand onderscheiden we twee soorten objectieven

• objectieven met een vast brandpuntsafstand (bijv. 50 mm)
• objectieven met een variabele brandpuntsafstand (bijv. 70-200 mm)

Objectieven met een variabele brandpuntsafstand worden zoomobjectieven genoemd. Het voordeel van zoomobjectieven is dat je minder lenzen mee hoeft te nemen en minder vaak van lens hoeft te wisselen. Een nadeel van zoomobjectieven is dat deze vaak minder lichtsterk zijn.

Beeldhoek

Ons normale gezichtsveld heeft een beeldhoed van ongeveer 45 graden. Objectieven met een beeldhoek van 45 graden worden daarom standaard objectieven genoemd. De brandpuntsafstand van een standaard objectief is afhankelijk van het formaat van de gebruikte negatieven. Bij een kleinbeeldcamera (35 mm) is de brandpuntsafstand van een standaard objectief ongeveer 50 mm. Bij een middenformaatcamera is dat ongeveer 80 mm. Bij digitale camera's waarbij de censor kleiner is dan een kleinbeeldnegatief zal de brandpuntsafstand van een standaardobjectief naar verhouding korter zijn.

Op deze pagina ga ik uit van het gebruik van 35 mm kleinbeeldnegatieven of een digitale camera met een full-frame sensor.

Objectieven met een (veel) kleinere beeldhoek noemen we tele-objectieven. Tele-objectieven zijn vooral geschikt in situaties waarin je niet dichtbij je onderwerp kunt komen. Met een tele-objectief komt er slecht een klein gedeelte van de omgeving op de foto, maar dan wel sterk vergroot.

De beeldhoek van een lens heeft ook een grote invloed op de compositie. Als ik hetzelfde onderwerp even groot op de foto zet met een groothoekobjectief en een tele-objectief veranderd het karakter van de foto. Bij het gebruik van een groothoekobjectief komt er veel van de achtergrond op de foto en de afstand van het onderwerp ten opzicht van de achtergrond lijkt groter dan deze in werkelijkheid is. Gebruik je daarentegen een tele-objectief, dan komt er relatief weinig van de achtergrond op de foto en zal de afstand van het onderwerp ten opzichte van de achtergrond kleiner lijken dan deze in werkelijkheid is.