Bronvermelding: de tekst op deze pagina is gebaseerd op het boek 'Fotograferen onderweg' geschreven door Frank Muller en door mij aangevuld met met eigen ervaringen. |
Mensen fotograferen
Je kent het misschien wel, je bent op vakantie een ziet op straat een een oud vrouwtje en traditionele klederdracht lopen. Je zou deze vrouw graag op de foto zetten, maar hoe pak je dat aan? Ga vlak voor haar staan en zet je haar ongevraagd op de foto, vraag je haar te poseren, of zoek je je heil in een telelens en zet je haar van grote afstand op de foto.
Veel mensen vragen zich af hoe ze om moeten gaan met mensen die ze op de foto willen zetten. Om al te hoge verwachtingen de kop in te drukken wil ik beginnen met te stellen dat ik HET antwoord op deze vraag niet heb. Wel kan ik aangeven hoe ik er zelf mee om ga.
Vraag je iemand om te poseren?
Zelf vraag ik maar hoogst zelden aan mensen om te poseren. Deze reden hiervoor is dat ik mensen graag in hun natuurlijke houding op de foto zet. Veel mensen verliezen deze houding als ze moeten poseren. Vooral in niet-westerse landen is het vaak erg lastig om mensen duidelijk te maken dat ze gewoon door moeten gaan met hun activiteiten en niet moeten poseren. De geportretteerde denkt hier zelf vaak heel anders over, ze gaan er eens goed voor staan of zitten en kijken met een strakke blik en brede (kunstmatige) glimlach recht in de camera. In het begin maakte ik veel van dergelijke foto's, maar was dan achteraf vaak teleurgesteld over het resultaat.
Hoe vraag je iemand om te poseren
Maar mogelijk denk jij heel anders over het maken van foto's van poserende mensen en is dit voor jouw juist een goede manier om mensen op de foto te zetten. In dat geval zijn de volgende tips voor jouw bestemd:
Als je op reis een portret maakt moet je dat in bijzonder korte tijd doen. Locatie, tijdstip, licht, achtergrond en bovenal de geportretteerde zijn nieuw voor je. Het komt erop aan dat je gevoelsmatig direct de juiste dingen doet om een portret sprekend te laten zijn. Als je iemand wilt vragen om voor je te poseren, dan kun je eerst wat dingen voorbereiden alvorens naar die persoon toe te stappen.
- bepaal waar je de foto wilt maken (welke achtergrond, welke lichtomstandigheden)
- bepaal het objectief waarmee de foto gemaakt moet worden
- vraag je af of het nodig is om (in) te flitsen
- bepaal zonodig al de scherptediepte
- zoek een standpunt uit van waaruit je gaat werken
Deze voorbereidingen zorgen ervoor dat je je meer op de persoon kunt richten. Als alles grofweg is ingesteld stap dan op de persoon af en vraag, terwijl je afwisselend naar hem of haar en je camera wijst, met een vriendelijke vragende blik of er gefotografeerd mag worden. Hierbij komen enkele woorden in de plaatselijke taal, zoals een groet en woorden als 'alstublieft' en 'foto', goed van pas. Je vriendelijkheid in combinatie met je doortastendheid zullen doorslaggevend zijn voor het krijgen van toestemming.
Gebruik teleobjectieven
Met een teleobjectief kun je van (grote) afstand mensen op de foto zetten. Is dat dan de oplossing? Ik denk van niet. Ten eerste haal je met een teleobjectief niet alleen het onderwerp 'dichterbij' (waardoor het groter in beeld komt) maar je verandert ook de compositie. Zo komt er minder van de omgeving van de geportretteerde in beeld. Als deze omgeving niets toevoegt of zelfs storend werk, dan is dat niet erg, maar vaak vertelt de omgeving iets over de persoon. Dit is informatie die verloren gaat op het moment dat je gebruik maakt van een teleobjectief.
Een andere aspect is dat teleobjectieven zorgen voor een beeld met weinig dieptewerking. Dit levert vrij vlakke portretten op die ik persoonlijk niet mooi vind.
Tot slot is het mijn persoonlijke ervaring dat veel van de mensen die je op deze manier op de foto zet niets in de gaten hebben, maar dat er ook een (kleine) groep is die wel merkt dat ze op de foto gezet worden. Het feit dat je mensen stiekem op de foto hebt gezet wordt je dan vaak niet in dank afgenomen.
Vragen zonder woorden
Kortom, ik hou er niet van om mensen te vragen om te poseren, maar hou er ook niet van om teleobjectieven te gebruiken. Wat ik wel doe? Ik noem het zelf 'vragen zonder woorden'.
Als ik iemand zie die ik op de foto wil zetten, dan loop ik op de persoon af zonder dat ik probeer om mijzelf te 'verstoppen' door bijvoorbeeld achter iemand anders te gaan staan. Gezien mijn niet geringe lengte (2.04 meter) lukt dat vaak toch niet. Ik heb mijn camera in de hand en kijk over de camera heen naar de persoon die ik op de foto wil zetten. Ik knik en glimlach. Mijn ervaring is dat mensen die niet op de foto gezet willen worden dat wel aangeven. In dat geval respecteer ik dat en zal ik geen foto maken.
Als mensen niet direct nee zeggen of anderszins te kennen geven niet van een foto gediend te zijn, dan ga ik direct aan de slag. Ik maak snel, maar zonder me te haasten, een (paar) foto('s) en als de persoon wil gaan poseren, ben ik vaak al klaar. Sommige mensen besteden weinig aandacht aan je en gaan gewoon door met hun activiteiten. In dat geval loop ik nadat ik het maken van de foto('s) ook gewoon door. Andere mensen zijn duidelijk geïnteresseerd in wat je aan het doen bent. In dat geval loop ik altijd even naar ze toe en probeer een praatje met ze te maken.
Maak contact
Onbekende mensen worden ineens een stuk minder onbekend als je een praatje met ze probeert te maken door bij hen in plaats van bij de toeristen te gaan zitten. Als je samen in een coupé zit en uren lang tot elkaar veroordeeld bent bestaat soms de mogelijkheid om met handen en voeten de hele weg door te communiceren. Uitwisselen van eten en drinken kan in verband met ons zwakke gestel gevaarlijk zijn, maar er zijn andere manieren om aan te tonen dat je interesse hebt in je medepassagiers. Bedenk hierbij dat, net zoals jij het leuk vindt om wat meer van hun te weten te komen, zij meestal ook meer van jouw willen weten. Hierbij kan een klein fotomapje met wat plaatjes van thuis, de stad waar je woont, de Keukenhof, molens en familiefoto's een handig hulpmiddel zijn. Mensen vinden het dan vaak ook geen enkel probleem meer als je een foto van ze wilt maken.
Advies: Soms zullen mensen die je op de foto hebt gezet je vragen een afdruk van de foto op te sturen. Beloof dit alleen als je het ook echt van plan bent. |
Geld voor foto's
In principe betaal ik nooit voor een foto die ik als algemeen straatbeeld heb gemaakt en alleen bij hoge uitzondering betaal ik voor een echt portret. Als mensen van tevoren om geld vragen dan is het duidelijk en is het aan mij om al dan niet een foto te maken. In die zeldzame gevallen dat ik bereid ben voor een foto te betalen, spreek ik wel vooraf af hoeveel er betaald dient te worden. Dit is meestal een bedrag gelijk aan de lokale prijs van een pakje sigaretten of wat fruit. Kinderen betaal ik nooit. Ook niet met ballonnen, pennen, stickers en andere rommel. De educatieve waarde van een spelletje voetbal, het leren van wat Engelse woorden of het laten kijken door mijn camera is vele malen hoger.
Westerse toeristen worden gezien als wandelende portemonnees en dat is terecht. Al behoor je in je eigen land misschien tot de studenten of de lagere middenklasse, in vergelijking met veel wereldburgers ben je stinkend rijk. Je hebt echter veel meer te bieden dan een paar dubbeltjes fooi of een snoepje. Interesse, vriendelijkheid en plezier maken is een betere betaling.
Advies: Wil je de plaatselijke bevolking toch financieel ondersteunen, doe dan een donatie aan een lokaal project. Dit heeft tevens als voordeel dat je hiermee individuele burgers niet zo snel aanzet tot bedelen. |
Ga naar: