Bij lichtmeting wordt onderscheidt gemaakt tussen opvallend-lichtmeting en gereflecteerde lichtmeting. Hoewel de meeste beginnende amateur-fotografen gebruik zullen maken van de in de camera ingebouwde lichtmeter en dus het door het onderwerp gereflecteerde licht meten, zal ik beide manieren van lichtmeten hier kort bespreken.

Opvallend-lichtmeting
Voor deze manier van lichtmeting moet je de beschikking hebben over een losse belichtingmeter. Met deze belichtingmeter bepaal je hoeveel licht er van de lichtbron (bijv. de zon) op het onderwerp valt. Hiervoor hou je de lichtmeter tussen het onderwerp en de lichtbron met de lichtgevoelige meetcel naar de lichtbron toegekeerd.

Deze manier van lichtmeting werkt erg nauwkeurig. Op de losse belichtingsmeter kan een aantal gegevens ingevoerd worden zoals lichtgevoeligheid van de film en de gewenste sluitertijd. Bij meting wordt weergegeven wat het juiste diafragma is om een goed belichte foto te krijgen. Nadeel is dat er een losse, kwetsbare en dure meter aangeschaft moet worden en dat de meting iets meer tijd kost.

Gereflecteerde lichtmeting
Een lichtgevoelige cel in de camera bepaalt hoeveel licht er van het onderwerp naar de camera wordt gereflecteerd.

Ook deze vorm van meting is vrij nauwkeurig. Toch zijn er situaties waarin het verstandig is om handmatig in te grijpen omdat de foto anders niet goed belicht zal worden. Dit is met name het geval als er grote donkere of lichte vlakken in de buurt van het onderwerp aanwezig zijn. Omdat de camera je wil helpen bij het maken van een goed belichte foto zal het mechaniek zich bij iedere foto zo instellen dat het negatief gemiddeld goed wordt belicht.

Als er zich in de buurt van het onderwerp donkere vlakken bevinden (schaduwen, zwarte muur), zal het negatief meer belicht worden (door een langere sluitertijd en/of het verder openen van het diafragma) waardoor het eigenlijke onderwerp overbelicht zal worden. Lichte vlakken in de buurt van het onderwerp (water, lucht) leiden er toe dat het negatief minder belicht zal worden waardoor het feitelijke onderwerp onderbelicht zal worden. In beide gevallen wordt het negatief 'gemiddeld' echter correct belicht. Om dit probleem op te lossen beschikken veel camera's over verschillende systemen om tot een nauwkeurige meting van het gereflecteerde licht te komen. Voorbeelden hiervan zijn:

• Centrumgerichte lichtmeting: Bij deze methode ligt de nadruk op het midden van het beeld. Op basis van deze meetgegevens wordt een gemiddelde voor het hele beeld bepaald.
• Matrix of meervoudige lichtmeting: Bij deze methode wordt het beeld opgedeeld in meerdere vlakken. Het centrum zal nog steeds een belangrijk aandeel in de lichtmeting hebben, maar donkere of lichte vlakken in de velden rondom het centrum beïnvloeden de belichting.
• Spotmeting: Bij deze methode wordt de meting bepaald door een heel klein deel van het beeld. Door de camera op een bepaald lichtvlak te richten (bijv. het onderwerp) kan precies gekeken worden hoe de belichting daar moet zijn.

Raadpleeg de handleiding van je camera om te zien welke mogelijkheden jouw camera biedt. Als je camera niet over bovengenoemde mogelijkheden beschikt, sta je nog niet geheel machteloos. Ook dan zijn eer nog meerdere mogelijkheden om de belichting van het negatief te beïnvloeden. Hierbij dient onderscheid gemaakt te worden tussen camera's die handmatig ingesteld kunnen worden en camera's waarbij dit niet mogelijk is.

Als de camera niet handmatig ingesteld kan worden:

• Bij veel camera's kan, door de ontspanknop half in te drukken, de belichtingsinstelling wordt vastgezet. hier kun je gebruik van maken door:
  • dichter bij het onderwerp te gaan staan om de belichting vast te stellen (vergrendel je door het half indrukken van de ontspanknop ook de autofocus scherpstelling, schakel deze dan uit en stel handmatig scherp);
  • als de camera een zoomobjectief heeft, hoef je niet naar voren te lopen maar kan je de omgeving uit sluiten van de meting door op het onderwerp in te zoomen;
  • bepaal de belichting met het onderwerp midden in beeld en verplaats daarna het onderwerp eventueel naar de rand van het beeld voor een betere compositie;

Als de camera wel handmatig ingesteld kan worden:

• maak gebruik van de hierboven genoemde technieken;
• loop naar het onderwerp toe en kijk wat de camera aangeeft als combinatie van diafragma en sluitertijd, loop daarna weer van het onderwerp weg en stel de afgelezen waarden handmatig
• als de camera over de mogelijkheid van spotmeting beschikt, dan hoef je niet naar het onderwerp toe te lopen, maar kun je de juiste belichten door middel van spotmeting bepalen en deze waarden handmatig instellen;
• maak je gebruik van een opvalllend-lichtmeter, dan kun je de camera handmatig instellen aan de hand van de gegevens van de lichtmeter.

Over licht en lichtmeting is nog veel meer te vertellen. Ik hoop dat het bovenstaande jouw zal helpen bij het maken van betere en mooiere foto's. Heb je dan de smaak eenmaal te pakken en wil je nog meer weten, dan adviseer ik je een goed boek over fotograferen aan te schaffen.