Filmsnelheid
De hoeveelheid licht dat op de film valt wordt bepaald door de combinatie van sluitertijd en diafragma. Hoeveel licht er nodig is voor een goed belichte foto is afhankelijk van de lichtgevoeligheid of snelheid (uitgedrukt is een ISO-waarde) van de film. Is de beschikbare hoeveelheid licht dan bepalend voor de keuze voor een bepaalde filmsnelheid of spelen er meer factoren een rol. Op deze pagina zal ik kort ingaan op de keuze van de juiste filmsnelheid.
Of het nu gaat om kleur-negatieffilms, zwart/wit-negatieffilms, diafilms (kleurpositieffilms) of nog andere filmsoorten, alle films hebben een ISO-waarde. Deze ISO-waarde geeft de snelheid van de film aan. Films met een hoge(re) ISO-waardes zijn sneller dan films met een lage(re) ISO-waarde. Naarmate de snelheid van een film (en dus de ISO-waarde) hoger wordt is er minder licht nodig om een goed belichte foto te krijgen. De keuze voor een snellere film maakt het mogelijk om:
- kortere sluitertijden te gebruiken
- een kleiner diafragma te gebruiken
- foto's te maken zonder te flitsen
Tip: Als je in combinatie met je flitser toch een hoog gevoelige film gebruikt, hoeft de flitser minder intens te flitsen. Hierdoor verbruikt de flitser minder stroom waardoor hij sneller weer opgeladen is. Ook kun je met een kleiner diafragma werken waardoor je een grotere scherptediepte hebt. |
Een snellere film heeft echter ook een grotere korrel dan een langzamere film. Om te begrijpen wat ik hiermee bedoel en wat de gevolgen hiervan zijn is het goed even stil te staan bij de werking van een film;
Een film is lichtgevoelig doordat er op het oppervlakte van de film zilverkristallen zitten die licht vast kunnen houden. Het formaat van deze korrels is bepalend voor de mate waarin licht wordt vastgehouden. Hoe groter de zilverkristallen, des te meer licht kan er vastgehouden worden. Naarmate de ISO-waarde van een film stijgt, zal ook de grootte van de gebruikte zilverkristallen toenemen. Hierdoor zal de gedetailleerdheid van het vastgelegd beeld afnemen. Zolang je jouw foto's afdrukt in een formaat van 10x15 centimeter, zul je hier weinig van merken. Op het moment dat je foto op een groter formaat gaat afdrukken, wordt het een ander verhaal. De korrelgrootte kan dan storend zichtbaar worden. Ditzelfde geldt voor dia's die op een groot formaat projectiescherm getoond worden.
Bedenk dus vooraf waarvoor je een film gaat gebruiken. Als je een diafilm van 400 ISO gebruikt, zul je bij het projecteren van het beeld op een groot scherm al snel de korrels zien. Je kunt daarom beter een diafilm van 100 of 200 ISO gebruiken. Dit vereist wel voldoende lichtsterke objectieven.
Gebruik je een kleuren of zwart-wit negatieffilm dan is het belangrijk om je vooraf af te vragen tot welk formaat je foto's wilt afdrukken. Druk je alle foto's af op een formaat van 10x15 of 13x18 centimeter, dan is het gebruik van films tot 800 ISO geen probleem. Van een 200 ISO film kun je nog heel goed afdrukken maken tot een formaat van 20x30 centimeter. Bij nog grotere formaten loop je ook hier het risico dat de korrel zichtbaar wordt.
Zoals je ziet is de keuze voor een bepaalde filmgevoeligheid mede afhankelijk van:
- de lichtsterkte van de gebruikte objectieven
- de aanwezige hoeveelheid licht
- het formaat van de uiteindelijke afbeelding (op papier of scherm)
- de mogelijk om al dan niet te flitsen
- het al dan niet gebruik maken van een statief
Ga naar: